سيد محمد على ايازى
98
كافى پژوهى ( گزارش پايان نامه هاى مرتبط با كلينى و الكافى ) ( فارسى )
روشن است توضيحاتى كه در اين روايت آمده ، در مقدّمهء تفسير آيهء قرار دارد . اين روايت را كلينى در آغاز اين باب ، ذكر مىكند . وى ، مهمترين روايتى را كه به موضوع دلالت داشته باشد ، در اوّل باب مىآورد . در ادامه نيز روايات ديگر باب مىآيند كه توضيحاتى است دربارهء برخى از اسماى خداوند . باب معانى اسما و اشتقاق آنها اين باب ، يكى از مهمترين ابواب توحيد است كه كلينى ، در آن ، دوازده حديث نقل مىكند . برخى روايات اين باب ، تفسيرهاى رمزى هستند ، مانند اين روايت كه دربارهء « بسم اللَّه » آمده است كه مراد از باى بسم اللَّه ، بهاى خدا ، و سين ، سناى خدا ، و ميم ، مجد خداست . دربارهء اين روايت و تفسيرهاى رمزى آن ، سخنهاى بسيارى است . مجلسى ، اين دسته از اخبار تفسير رمزى را بسيار مىداند و در پاورقى كتاب الكافى ، به نقل از ايشان در مرآة العقول ، آمده است كه از اين اخبار ، اين گونه استفاده مىشود كه براى حروف مفرد ، معانى گوناگونى است و تنها حجج اللَّه ، آنها را مىشناسند . از اين روايات كه بگذريم ، برخى ديگر روايات باب ، در تحليل اسامى الهىاند . به عنوان نمونه ، ابن هلال مىگويد : از حضرت رضا عليه السلام ، دربارهء تفسير قول خداوند : « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » ؛ « 1 » خداوند ، نور آسمانها و زمين است ، پرسيدم ، فرمود : خدا ، هادى اهل آسمانها و هادى اهل زمين است . در اين روايت ، نور ، به هدايت تفسير شده است و البته ممكن است هدايت مردم اهل زمين ، با هدايت موجودات آسمانها ، متفاوت باشد ؛ امّا دربارهء همهء آنها به صورت كلى مىفرمايد : اللَّه نور . باب هر رازگويى كه ميان سه نفر باشد ، خدا چهارمين آنها است در اين باب ، كلينى به بخشى ديگر از روايات توصيف خدا مىپردازد كه او ، همه جا
--> ( 1 ) . سورهء نور ، آيهء 36 ؛ الكافى ، ج 1 ، ص 156 .